Kayseri’deki Kültepe-Kaniş Örenyeri’nde yürütülen kazılarda, Helenistik Dönem’e ait mozaik döşemeli bir yapı ortaya çıkarıldı. 1948’de başlayan kazılarda bu nitelikteki ilk yapı olarak kayıtlara geçen keşifle birlikte, aynı alanda dört ayrı Helenistik kültür tabakası da tespit edildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara Üniversitesi ve Güney Kore Ulusal Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen kazılar, Kültepe’nin daha az bilinen Helenistik Dönem geçmişine ilişkin yeni bulgular ortaya koydu. Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu başkanlığındaki çalışmalar, ortak kazı projesinin ikinci sezonunda gerçekleştirildi.
Bakan Ersoy’dan kazı ekibine teşekkür
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfi sosyal medya hesabından duyurarak Türkiye ile Güney Kore arasındaki bilimsel ve kültürel iş birliğine dikkati çekti.
Ersoy, açıklamasında, “Bu keşif, Türkiye ile dost ve kardeş ülke Güney Kore arasındaki bilimsel ve kültürel iş birliğinin kıymetli bir sonucu” ifadelerini kullandı. Kazı Başkanı Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu’nu ve Türk-Güney Kore ortak araştırma ekibini tebrik eden Ersoy, Güney Koreli paydaşlara katkılarından dolayı teşekkür etti.
Mozaik döşemenin ölçüleri belirlendi
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara Üniversitesi ve Güney Kore Kültür Mirası İdaresine bağlı Ulusal Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü arasında imzalanan mutabakat zaptı kapsamında, 2025 yılında Warşama Sarayı’nın doğusunda ortak kazılara başlandı.
Bu yıl yürütülen çalışmalarda, MÖ 323-30 yılları arasına tarihlenen Helenistik Dönem’e ait yapının mozaik döşemesi ortaya çıkarıldı. Günümüze ulaşan bölümün doğu-batı yönündeki uzunluğu 163 santimetre, kuzey-güney yönündeki uzunluğu ise 165 santimetre olarak ölçüldü. Yapı çevresinde bulunan diğer döşeme parçaları, mozaiğin başlangıçta daha geniş bir alana yayıldığına işaret etti.
Kazılarda döşemenin yapım tekniğine ilişkin bulgular da elde edildi. Zeminin düzeltilmesinin ardından kırma taş ve ince topraktan bir temel hazırlandığı, üzerine küçük dere çakıllarından oluşan bir tabaka serildiği belirlendi. Yapımda seramik parçaları, kireç ve başka malzemelerin de kullanıldığı tespit edildi.
Dört Helenistik kültür tabakası tespit edildi
Aynı alanda üst üste sıralanan dört Helenistik kültür tabakasının belirlenmesi, Kültepe’nin bu dönemdeki değişiminin incelenmesine imkân sağlayacak. Tabakalardan elde edilen buluntuların mimari kalıntılarla birlikte değerlendirilmesiyle yerleşimin Helenistik Dönem kronolojisinin daha ayrıntılı biçimde ortaya konulması hedefleniyor.
Tunç Çağı’na odaklanan önceki araştırmalar nedeniyle hakkında daha sınırlı bilgi bulunan Helenistik Dönem’e ilişkin yeni bulguların, yerleşimin kullanım biçimlerinin anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Kültepe’de yaklaşık 23 bin 500 çivi yazılı tablet bulundu
MÖ 3. binyıldan Roma Dönemi’ne kadar yerleşim gören Kültepe-Kaniş, Anadolu’nun önemli siyasi, ekonomik ve kültürel merkezleri arasında yer alıyor. Kaniş (Neşa) Krallığı’na başkentlik yapan yerleşim, Hitit kültürünün ortaya çıktığı başlıca merkezlerden biri olarak kabul ediliyor.
Yukarı Şehir’de saray ve tapınak kalıntıları, Aşağı Şehir’de ise ticaret merkezi ve yerleşim alanı niteliğindeki karum bulunuyor. Eski Asurlu ve Anadolulu tüccarlara ilişkin buluntularıyla bilinen Kültepe’de ele geçirilen yaklaşık 23 bin 500 çivi yazılı kil tablet, UNESCO Dünya Belleği Kütüğü’nde yer alıyor.
Kültepe, 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alındı. Yerleşimin toplam alanının bugüne kadar yaklaşık yüzde 5’inde kazı yapıldı.
Kazıların daha alt tabakalarda sürdürülmesi planlanıyor
Ortak proje kapsamında, Helenistik kültür tabakalarındaki çalışmaların ardından Kaniş Krallığı’ndan Hitit Dönemi’ne uzanan daha alt tabakalarda sistematik araştırmalar yürütülmesi planlanıyor. Çalışmalarla Kültepe’nin farklı dönemlerine ilişkin bilimsel verilerin artırılması ve Türkiye ile Güney Kore arasındaki kültürel miras alanındaki akademik iş birliğinin geliştirilmesi amaçlanıyor.
